شیرین عبادی در نامه سرگشادهای که روز گذشته سه شنبه ۱٧ دسامبر / ۲۶ آذر در سایت اینترنتی روزنامه فرانسوی لوموند به چاپ رسانیده است، از ﻣﺳﺆولان و مراجع قضایی جهان که در زمینه دفاع از حقوق بشر فعالیت میکنند، درخواست کرده تا نظر افکار عمومی را به بازداشت موقت حمید نوری در استکهلم جلب کنند. حمید نوری مظنون به دست داشتن در اعدام زندانیان سیاسی ایران در تابستان سال ۱۳۶٧ است.
شیرین عبادی در نامه سرگشادهای که در سایت اینترنتی روزنامه میانه روی لوموند منتشر شده، نوشته است که برای اولین بار از زمان استقرار جمهوری اسلامی در ایران تا به حال یکی از کسانی که در ارتکب جنایت علیه بشریت دخیل بوده، دستگیر گردیده است و امکان دارد که برایش حداکثر تا ۸ ژانویه سال میلادی آینده (۲۰۲۰) / ۱۸ دی (۱۳۹۸) قرار جلب به دادرسی صادر شود.
به نوشته شیرین عبادی، حمید نوری که در ۹ نوامبر/ ۱۸ آبان گذشته در استکهلم دستگیر شد و فعلاً در آنجا در بازداشت موقت بسر میبرد، ۵۸ سال دارد و در “تابستان سیاه” سال ۱۹۸۸ (۱۳۶٧) که به دستور آیت الله خمینی هزاران تن از زندانیان سیاسی اعدام شدند، دارای سمتی در زندان گوهردشت (زندان رجایی شهر فعلی) واقع در شمال تهران بوده است.
مطابق مدارکی که مدافعان ایرانی حقوق بشر به دست آوردهاند، حمید نوری در آن زمان دادیار رسمی این زندان بوده و احتمالاً نقش مهمی در اعدام زندانیان داشته است. شمار بسیاری از زندانیان سابق و خانوادههای قربانیان از او شکایت کردهاند.
در ادامه نامه شیرین عبادی آمده است: بنا بر فتوای آیت الله خمینی حدود چهار هزار زندانی سیاسی محکوم به تحمل حبس در فاصله ماههای ژوئیه و سپتامبر ۱۹۸۸ به دست کمیتهای معروف به “کمیته مرگ” اعدام شدند. گردانندگان اصلی این کمیته در تهران ابراهیم رئیسی، رئیس فعلی قوه قضائیه، و مصطفی پور محمدی، وزیر سابق کشور و [معاون وزارت] اطلاعات، بودند. در آن زمان کمیتههایی مشابه کمیته مرگ تهران در سایر شهرهای کشور تشکیل شده بود. آنها در طی بازپرسی و محاکماتی که گاهی اوقات تنها چند دقیقه طول میکشید، شمار زیاری حکم اعدام صادر کردند.
آیت الله حسینعلی منتظری که قائم مقام رهبری جمهوری اسلامی بود در ماه مارس سال ۱۹۸۹ (فروردین ۱۳۶۸) از مقام خود عزل شد چراکه علناً به اعدام زندانیان اعتراض کرده و آن را هولناکترین جنایت جمهوری اسلامی خوانده بود. او خطاب به اعضای کمیتههای مرگ گفته بود: آقایان این شمائید که مرتکب این جنایت شدهاید و نام شما به عنوان جنایتکار در تاریخ ماندگار خواهد شد.
از آنجایی که چندین سازمان و مرجع قضایی بینالمللی مدافع حقوق بشر اعدامهای انجام شده را مصداق ارتکاب جرم جنایت علیه بشریت دانستهاند، در نظر دادگاههای بین المللی و خانوادههای [قربانیان] در ایران که در انتظار اجرای عدالت در حق ﻣﺳﺆولان این اعدامهای غیرقانونی هستند، دستگیری حمید نوری گامی مهم تلقی میشود.
دستگیری او بدون پیگیری و پشتکار زندانیان سیاسی سابق و وکلایشان امکان پذیر نبود. از میان آنها میتوان ایرج مصداقی، نویسنده چندین کتاب در مورد اعدام زندانیان سیاسی در ایران و عضو “کمیته دیده بانی اطلاعات دستگاه قضایی ایران و کاربرد آنها”، و نیز کاوه موسوی، قاضی دیوان بینالمللی لاهه، را نام برد.
با توجه به آنکه به مطالبات خانوادههای قربانیان در ایران هرگز توجهی نشده است و آنان حتی از محل دفن فرزندان خود اطلاعی ندارند، احضار یکی از ﻣﺳﺆولان این جنایات در برابر دادگاه خود میتواند برای پیشبرد رعایت حقوق بشر در جهان مایه امیدواری باشد. خانوادههای قربانیان به این ترتیب خواهند دانست که میتوانند به [پشتیبانی] مراجع قضایی بینالمللی دلگرم باشند و ایرانیان نیز خواهند دید که پرده پوشی این جنایات سنگین سرانجام خاتمه مییابد.
شیرین عبادی در پایان نوشته است: بنابراین من وظیفه خود میدانم که توجه تمامی دستگاههای قضایی و سیاستمداران مدافع حقوق بشر و برابری حقوق انسانها را به این موضوع جلب کنم. ما از شما درخواست میکنیم تا به جنایاتی که حمید نوری و همدستانش مرتکب شدهاند رسیدگی گردد. هم خودتان به این رویداد بی سابقه توجه کنید و هم توجه افکار عمومی را به آن جلب کنید. نگذارید این رویداد در سکوت و بی اعتنایی زائل شود.
منبع: رادیو بینالمللی فرانسه