تداوم حمله به حق دسترسی به وکیل مستقل
و
اقدامات تلافیجویانه علیه وکلا در بحبوحه درگیری مسلحانه
۲ مارس ۲۰۲۶
ما، سازمانها و اعضای جامعه حقوقی بینالمللی امضاکننده این بیانیه، نگرانی فوری خود را نسبت به کاهش سریع فضای دفاع حقوقی در ایران در پی خیزش مردمی و سرکوب متعاقب آن اعلام میکنیم. گزارشهای دریافتی از داخل کشور حاکی از وجود الگویی دوگانه و تقویتکننده است: بازداشتشدگان، بهویژه افرادی که در پروندههای مرتبط با اعتراضات یا با برچسب «امنیتی» بازداشت شدهاند، از دسترسی به نمایندگی حقوقی مستقل محروم میشوند، در حالی که وکلایی که تلاش میکنند چنین نمایندگیای را ارائه دهند، به دلیل انجام وظایف حرفهای خود با اقدامات تلافیجویانه مواجه میشوند. گزارشها همچنین از تسریع قابلتوجه رسیدگیها در برخی شعب حکایت دارد، بهگونهای که مراحل کلیدی دادرسی طی چند روز ـ نه چند ماه ـ انجام میشود؛ امری که نگرانیهای جدی درباره امکان مشاوره بازداشتشدگان با وکیل و آمادهسازی دفاع مؤثر ایجاد کرده است. این تحولات مستقیماً تضمینهای بنیادین دادرسی عادلانه را هدف قرار داده و بیانگر چرخشی نگرانکننده به سوی نظامی قضایی است که در آن نفسِ انجام دفاع اقدامی مشکوک تلقی میشود.
در موارد متعدد، خانوادهها از تکرار موانع مشابه در اشکال مختلف سخن میگویند: بیاطلاعی از محل نگهداری بستگان بازداشتشده، محرومیت طولانیمدت از تماس تلفنی، تأخیر یا امتناع از اعطای دسترسی به وکیل، اعمال فشار برای انصراف از وکیل منتخب، و استفاده از اتهامات مبهم با عنوان «امنیت ملی» برای توجیه محرمانگی و محدود کردن نظارت. هنگامی که دسترسی به وکیل در مراحل ابتدایی بازداشت، زمانی که بازجوییها آغاز میشود و ادله شکل میگیرد، سلب میشود، خطر اعمال فشار، اخذ «اعترافات» اجباری و سایر نقضهای جدی دادرسی عادلانه بهطور چشمگیری افزایش مییابد. محرومیت از وکیل یک نقص فنی نیست؛ بلکه دریچهای به سوی سوءاستفاده است.
افزون بر این، گزارشهای اخیر نشان میدهد که برخی بازداشتشدگان بهصراحت به دلیل تلاش برای بهرهمندی از نمایندگی حقوقی تهدید شدهاند. بر اساس روایتهایی که به مقامات قضایی و امنیتی مستقر در بازداشتگاهها نسبت داده شده، به افراد بازداشتشده در پروندههای مرتبط با اعتراضات هشدار داده شده است که در صورت تعیین وکیل مدافع، «احکام سنگینتری» برای آنان صادر خواهد شد. این گزارشها بیانگر تلاش هماهنگ برای بازداشتن افراد از اعمال حق دسترسی به وکیل است و موجب شده برخی خانوادهها، علیرغم دریافت مشاوره حقوقی، از معرفی رسمی وکیل خودداری کنند. هرگونه چنین تهدیدی، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، مداخلهای نامشروع در حق دفاع محسوب شده و اعتماد به استقلال و بیطرفی رسیدگیها را بیش از پیش تضعیف میکند.
همزمان، وکلای مستقل با اقداماتی مواجه شدهاند که با هدف بازدارندگی از ارائه کمک حقوقی به بازداشتشدگان و خاموش کردن بحث عمومی درباره رویههای غیرقانونی طراحی شده است: احضار، بازجویی، بازداشت، حبس و تهدید به پیگردهای بیشتر. چنین اقداماتی نهتنها پروندههای فردی، بلکه کل امکان نمایندگی مؤثر را تضعیف میکند. حرفه وکالت در فضایی مبتنی بر ترس نمیتواند نقش نظارتی مستقل ایفا کند و بازداشتشدگان نیز نمیتوانند بهطور معنادار از حق دفاع خود استفاده کنند.
در این بستر، با نگرانی به ترویج رسمی اخیر ابزارهای «هوشمند» یا خودکار راهنمایی قضایی اشاره میکنیم که بهعنوان راهحلی برای محدودیت دسترسی عمومی به مشاوره حقوقی معرفی شدهاند، از جمله ادعاهایی مبنی بر اینکه چنین ابزارهایی میتوانند «مانند یک وکیل» راهنمایی ارائه دهند. در شرایط کنونی، ارائه این ابزارها بهعنوان جایگزین وکیل نگرانکننده است. مشاوره خودکار نمیتواند دفاع مستقل، محرمانگی یا حمایت در برابر اجبار را فراهم کند، بهویژه در پروندههای کیفری و امنیتی که آزادی، سلامت جسمانی و حتی جان افراد در معرض خطر است. معرفی ابزارهای دیجیتال بهعنوان جایگزین وکیل، خطر عادیسازی همان سلب حقوق دفاعی را که هماکنون گزارش میشود در پی دارد و هیچ کمکی به رفع تاکتیکهای ارعاب، محدودیت دسترسی به وکیل یا اقدامات تلافیجویانه علیه وکلای مدافع نمیکند.
این رویهها با تعهدات ایران ذیل حقوق بینالملل حقوق بشر، از جمله تضمینهای دادرسی عادلانه و حق ارتباط با وکیل، ناسازگار است و با استانداردهای بینالمللی شناختهشده درباره استقلال وکلا، از جمله اصول اساسی سازمان ملل متحد درباره نقش وکلا، در تعارض قرار دارد. وکلا باید بتوانند وظایف حرفهای خود را بدون ارعاب، آزار یا مداخله ناروا انجام دهند و نباید به دلیل نمایندگی موکلان یا طرح نگرانیهای مرتبط با دادرسی عادلانه مجازات شوند.
در بستر تشدید تنشهای نظامی و گزارشهای مربوط به حملات هوایی در مناطق شهری، وضعیت بازداشتشدگان در زندانهای ایران به یک نگرانی فوری انسانی تبدیل شده است. دورههای درگیری مسلحانه بهطور تاریخی با افزایش خطر بازداشتهای خودسرانه، محرمانگی و سوءاستفاده همراه بودهاند، اما همچنین آسیبپذیریهای ساختاری مراکز نگهداری را آشکار میکنند که جان زندانیان را مستقیماً در معرض خطر قرار میدهد.
زندانیان، بهویژه زندانیان سیاسی و عقیدتی، در محیطهایی نگهداری میشوند که برای مقابله با بحرانهای جنگی تجهیز نشدهاند و عملاً امکان حفاظت از خود در برابر تهدیدات بیرونی را ندارند. آنان کاملاً به مقامات دولتی برای حفظ امنیت خود وابستهاند. مسئولیت صیانت از جان آنان بیتردید بر عهده حاکمیت و دستگاه قضایی است.
یادآور میشویم که بر اساس مصوبه شماره ۲۱۱ شورای عالی قضایی مورخ ۲۲ دی ۱۳۶۵ (۱۲ ژانویه ۱۹۸۷)، که در دوران جنگ ایران و عراق تصویب شد، قوه قضاییه موظف است در شرایط اضطراری ناشی از جنگ از ابزارهای قانونی موجود برای حفظ جان زندانیان استفاده کند. این مصوبه تبدیل قرار تأمین، اعطای آزادی مشروط، پذیرش وثیقه یا کفالت و انتقال زندانیان به اماکن امن را پیشبینی کرده است. در صورت ناکافی بودن این اقدامات، مقامات دادسرا میتوانند تا زمان رفع وضعیت اضطراری نسبت به آزادی موقت زندانیانی که خطری ایجاد نمیکنند اقدام کنند. حتی در مورد محکومان به جرایم خشن نیز انتقال به مکانهای امن بهعنوان یک اقدام حفاظتی پیشبینی شده است.
این تضمینهای داخلی نشاندهنده آن است که در چارچوب حقوقی خود ایران نیز این اصل به رسمیت شناخته شده که زندانیان نباید در شرایط درگیری مسلحانه در معرض خطرات قابل پیشگیری و تهدیدکننده جان قرار گیرند. با توجه به گزارشهای اخیر درباره وضعیت زندان اوین و سایر مراکز بازداشت در شرایط بحرانی کنونی، اجرای فوری این مقررات هم از نظر قانونی الزامی و هم از نظر انسانی ضروری است.
زندانیان نباید قربانی شرایطی شوند که نه در ایجاد آن نقشی داشتهاند و نه امکان گریز از آن را دارند. حفاظت از جان آنان اقدامی اختیاری یا مبتنی بر ارفاق نیست؛ بلکه تعهدی الزامآور ذیل حقوق داخلی و یکی از الزامات اساسی حقوق بینالملل حقوق بشر، از جمله حق حیات و ممنوعیت شکنجه و رفتارهای بیرحمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز است.
بر این اساس، از مقامات جمهوری اسلامی ایران میخواهیم فوراً اقدامات زیر را برای بازگرداندن حداقل تضمینها و پایان دادن به اقدامات تلافیجویانه علیه حرفه وکالت اتخاذ کنند:
(۱) تضمین دسترسی فوری و محرمانه به وکیل منتخب از لحظه بازداشت؛
(۲) پایان دادن به بازداشت انفرادی طولانیمدت و نگهداری در بیخبری کامل؛
(۳) ارائه اطلاعات بهموقع به خانوادهها درباره محل نگهداری و وضعیت حقوقی بازداشتشدگان؛
(۴) توقف بازداشت و پیگرد وکلایی که در چارچوب وظایف حرفهای مشروع خود عمل کردهاند؛
(۵) آزادی تمامی وکلایی که صرفاً به دلیل انجام مسئولیتهای حرفهای خود بازداشت شدهاند؛
(۶) اجرای فوری سازوکارهای قانونی پیشبینیشده برای شرایط جنگی یا اضطراری، از جمله تبدیل قرار تأمین، اعطای آزادی موقت یا مشروط در موارد مقتضی و انتقال زندانیان به اماکن امن جهت حفاظت از جان آنان.
همچنین خواستار انجام تحقیقات سریع، مستقل و بیطرفانه درباره ادعاهای شکنجه یا بدرفتاری و پاسخگویی در موارد نقض حقوق هستیم.
بر اساس اطلاعات دریافتی، وکلای زیر در ماههای اخیر پس از اعلام قصد نمایندگی بازداشتشدگان یا اظهارنظر عمومی درباره دادرسی عادلانه، بازداشت یا زندانی شدهاند. محدودیت در دسترسی به اطلاعات ممکن است به این معنا باشد که موارد دیگری نیز گزارش نشده باقی ماندهاند:
۱. شیما قوشه، وکیل و عضو کانون وکلای مرکز، در روز شنبه ۲۷ دی ۱۴۰۴ (۱۷ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت و هماکنون در بند ۲۰۹ زندان اوین نگهداری میشود. اتهامات و دلایل بازداشت وی همچنان نامشخص است.
۲. محمدهادی جعفرپور، وکیل و عضو کانون وکلای فارس، در روز یکشنبه ۲۸ دی ۱۴۰۴ (۱۸ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت و در ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ (۳ فوریه ۲۰۲۶) با قرار وثیقه به مبلغ پنج میلیارد تومان (~ ۳۱,۸۳۳ دلار آمریکا) آزاد شد. اتهامات: «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت ملی»، «تبلیغ علیه نظام»، «نشر اکاذیب».
۳. عنایتالله کرامتی، عضو مرکز وکلای قوه قضاییه، در روز شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۴ (۱۰ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت و هماکنون در زندان وکیلآباد مشهد نگهداری میشود. اتهامات و دلایل بازداشت نامشخص است.
۴. نازنین برادران، وکیل و عضو کانون وکلای فارس، در ۲۶ دی ۱۴۰۴ (۱۶ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت شد. اتهامات، دلایل بازداشت و محل نگهداری وی نامشخص است.
۵. حسین شکری، وکیل و عضو مرکز وکلای قوه قضاییه در استان ایلام، در ۵ بهمن ۱۴۰۴ (۲۵ ژانویه ۲۰۲۶) در شهرستان ایوان بازداشت و در ۳۱ ژانویه ۲۰۲۶ با قرار وثیقه آزاد شد. مبلغ وثیقه، اتهامات و دلایل بازداشت نامشخص است.
۶. مهدی انصاری، وکیل و عضو کانون وکلای فارس، در ۸ بهمن ۱۴۰۴ (۲۸ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت و در ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ (۳ فوریه ۲۰۲۶) با قرار وثیقه آزاد شد. مبلغ وثیقه، اتهامات و دلایل بازداشت نامشخص است.
۷. مهران انصاری، وکیل و عضو کانون وکلای فارس، در ۸ بهمن ۱۴۰۴ (۲۸ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت شد. اتهامات، دلایل بازداشت و محل نگهداری وی نامشخص است.
۸. جعفر کشاورز، وکیل و عضو کانون وکلای فارس، در ۸ بهمن ۱۴۰۴ (۲۸ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت شد. اتهامات، دلایل بازداشت و محل نگهداری وی نامشخص است.
۹. جعفر زارعی، وکیل و عضو کانون وکلای فارس، در ۸ بهمن ۱۴۰۴ (۲۸ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت و در ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ (۴ فوریه ۲۰۲۶) با قرار وثیقه آزاد شد. مبلغ وثیقه، اتهامات، دلایل بازداشت و محل نگهداری نامشخص است.
۱۰. زهره جوانی، وکیل و عضو کانون وکلای مرکز، در ۱۱ بهمن ۱۴۰۱ (۳۱ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت شد. اتهامات، دلایل بازداشت و محل نگهداری وی نامشخص است.
۱۱. سپیده طاهری، عضو کانون وکلای هرمزگان، در شیراز بازداشت شد. وی در روز یکشنبه ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ (۱ فوریه ۲۰۲۶) به دادسرای شیراز احضار و در همانجا بازداشت شد. اتهامات: «تبلیغ علیه نظام» و «نشر اکاذیب».
۱۲. تیمور سالاری، وکیل و عضو کانون وکلای هرمزگان، در ۱۹ دی ۱۴۰۴ (۹ ژانویه ۲۰۲۶) در خیابان عمومی در شهر جیرفت توسط مأموران اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به بهانه «ولگردی» بازداشت شد، در حالی که نشانهای از نقش او در اعتراضات وجود نداشت. اتهامات: «تشکیل گروه علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام»، که توسط بازجو به وی اعلام شده است. حدود یک هفته بعد قرار وثیقه صادر شد، اما وثیقه ارائهشده از سوی نمایندگان او پذیرفته نشد و دادستان قرار بازداشت را تأیید کرد. وی حدود ۲۴ ساعت در بازداشتگاه اطلاعات سپاه نگهداری شد و در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۶ به زندان جیرفت منتقل شد و همچنان در بازداشت است. حدود یک ماه پس از بازداشت، پرونده به مرکز استان منتقل و درخواست بررسی مجدد تأیید و به دادسرا ارسال شد، اما پس از ارجاع به یکی از شعب اطلاعات سپاه، هیچ اطلاعاتی درباره روند یا وضعیت پرونده ارائه نشده است.
۱۳. علیرضا فرزانه جاجرمی، وکیل و عضو کانون وکلای خوزستان، در ۱۹ دی ۱۴۰۴ (۹ ژانویه ۲۰۲۶) در شهر اهواز بازداشت شد. تاکنون اطلاعاتی درباره اتهامات، دلایل بازداشت یا محل نگهداری وی در دست نیست.
۱۴. امیر بهادریفر، وکیل و عضو کانون وکلای خراسان، از ۲۰ دی ۱۴۰۴ (۱۰ ژانویه ۲۰۲۶) در مشهد در بازداشت به سر میبرد. اطلاعاتی درباره اتهامات، دلایل بازداشت یا محل نگهداری وی در دست نیست.
۱۵. محسن درگینژاد، وکیل و عضو کانون وکلای خراسان، از ۲۰ دی ۱۴۰۴ (۱۰ ژانویه ۲۰۲۶) در مشهد در بازداشت به سر میبرد. اطلاعاتی درباره اتهامات، دلایل بازداشت یا محل نگهداری وی در دست نیست.
۱۶. داریوش گنجهپور قشقایی، کارآموز وکالت و عضو کانون وکلای فارس، در شهر شیراز بازداشت شد. تاریخ بازداشت و اتهامات وی هنوز مشخص نیست.
۱۷. حمید نوروزی، وکیل و عضو کانون وکلای فارس، در ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ (۱۴ فوریه ۲۰۲۶) مقابل منزل خود توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. وی در ۵ اسفند ۱۴۰۴ (۲۴ فوریه ۲۰۲۶) با قرار وثیقه آزاد شد و به «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت ملی» متهم شده است. وثیقه تعیینشده پنج میلیارد تومان (~ ۳۰,۶۶۹ دلار آمریکا) بوده است.
۱۸. هادی شریفزاده، وکیل و عضو کانون وکلای مرکز، در ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ (۱۶ فوریه ۲۰۲۶) در منزل خود در شیراز توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شد. اطلاعاتی درباره دلایل بازداشت یا اتهامات وی در دست نیست. وی در ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ (۱۹ فوریه ۲۰۲۶) با قرار وثیقه آزاد شد. مبلغ وثیقه نامشخص است.
۱۹. مسعود شیرمردی شاهقاسمی، وکیل و عضو کانون وکلای مرکز (کانون وکلای دادگستری تهران)، در ۱۹ دی ۱۴۰۴ (۹ ژانویه ۲۰۲۶) در خیابان لارستان تهران بازداشت و به بازداشتگاه زندان اوین منتقل شد. وی از دسترسی به وکیل محروم بوده و در دوران بازداشت بهشدت مورد ضرب و شتم و شکنجه قرار گرفته است. به او اجازه درمان جراحات یا مراجعه به پزشک داده نشده و سلامت جسمانی وی در معرض خطر است. اطلاعاتی درباره اتهامات یا دلایل بازداشت وی در دست نیست.
۲۰. فاطمه روهنده، وکیل در کرمان، در ۴ اسفند ۱۴۰۴ (۲۳ فوریه ۲۰۲۶) پس از حضور در پلیس فتا استان کرمان در پی احضارهای قبلی از سوی نهادهای امنیتی بازداشت شد. وی به بازداشتگاه مواد مخدر کرمان منتقل شد، در حالی که اتهامات وی ارتباطی با جرایم مواد مخدر ندارد. اتهامات: «تبلیغ علیه نظام» و «تشویق مردم به اغتشاش»، که بنا بر گزارشها به فعالیتهای او در شبکههای اجتماعی مرتبط است. وی پیشتر نمایندگی برخی از بازداشتشدگان اعتراضات ۲۰۲۲ را بر عهده داشته است.
بازداشت وکلای مدافع، تحمیل شرایط وثیقههای سنگین، و انتقال آنان به مراکز بازداشتی نامرتبط با اتهاماتشان، به نظر میرسد بخشی از الگویی گستردهتر در پروندههای مرتبط با اعتراضات باشد. صرفنظر از نیت اعلامشده، چنین اقداماتی بهطور قابلتوجهی توانایی وکلا برای نمایندگی مؤثر موکلان را محدود میکند و ممکن است دیگران را از پذیرش پروندههای حساس سیاسی و حقوق بشری بازدارد؛ امری که در نهایت به کاهش دسترسی بازداشتشدگان به دفاع حقوقی مستقل منجر میشود. این بازداشتها بازتابدهنده اقداماتی تنبیهی علیه وکلا به دلیل انجام فعالیتهای مشروع دفاعی و مشارکت در کنشگری مرتبط با حقوق بشر است و به شکلگیری فضایی گستردهتر دامن میزند که در آن اعضای حرفه وکالت به دلیل پاسداری از تضمینهای اساسی دادرسی عادلانه تحت فشار قرار گرفته، ساکت شده و جرمانگاری میشوند. موج کنونی بازداشتها همچنین باید در بستر سیاستها و رویههای دیرینه دولتی درک شود که بهتدریج استقلال وکلا را محدود کرده و دسترسی به وکیل را ـ بهویژه در پروندههای سیاسی و در دورههای تشدید ناآرامی ـ مقید ساخته است. این روند پدیدهای تازه نیست؛ پیش از خیزش اخیر نیز وجود داشته و در برخی موارد با پیامدهای بسیار جدی همراه بوده است، از جمله مرگ وکیل خسرو علیکردی در ۴ دسامبر ۲۰۲۵، در شرایطی که نگرانیهای جدی برانگیخت و موجب درخواستهای بینالمللی برای بررسی و رسیدگی شد.
بر این اساس، و در چارچوب تعهدات جمهوری اسلامی ایران ذیل حقوق بینالملل حقوق بشر، از جمله میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی (بهویژه مواد ۶، ۹ و ۱۴)، اصول اساسی سازمان ملل متحد درباره نقش وکلا (اصول ۱، ۸، ۱۶ و ۱۸ تا ۲۳)، و مجموعه اصول حمایت از تمامی اشخاص تحت هر شکل بازداشت یا حبس (اصول ۲ و ۶ تا ۱۱)، از مقامات جمهوری اسلامی ایران میخواهیم فوراً اقدامات زیر را اتخاذ کنند:
۱. تضمین دسترسی به وکیل از لحظه بازداشت برای تمامی افرادی که در ارتباط با اعتراضات و پروندههای مرتبط بازداشت شدهاند و اطمینان از آنکه این دسترسی در تمامی مراحل بازداشت، تحقیق و دادرسی بهطور مؤثر برقرار باشد.
۲. احترام به حق انتخاب آزادانه وکیل و تضمین ارتباط فوری و محرمانه با وکیل بدون هرگونه مانع، از جمله در جریان بازجویی و تحقیقات.
۳. پایان دادن به اقدامات تلافیجویانه علیه وکلا و توقف هرگونه آزار، ارعاب، احضار، تعقیب قضایی، بازداشت و سایر اقداماتی که با انجام مشروع وظایف حرفهای آنان، از جمله نمایندگی بازداشتشدگان و طرح نگرانیهای مرتبط با دادرسی عادلانه، مرتبط است.
۴. آزادی وکلایی که صرفاً به دلیل انجام وظایف حرفهای مشروع خود بازداشت شدهاند و تضمین امنیت آنان، از جمله حمایت در برابر شکنجه یا بدرفتاری و فراهم کردن دسترسی به مراقبتهای پزشکی در صورت نیاز.
۵. رفع محدودیتهای ساختاری که استقلال حرفه وکالت را تضعیف و مانع ارائه نمایندگی حقوقی میشود، و انطباق قوانین، سیاستها و رویهها با استانداردهای بینالمللی دادرسی عادلانه و حمایت از استقلال حرفه وکالت.
همچنین از سازمان ملل متحد، از جمله هیأت حقیقتیاب درباره ایران، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، و گزارشگر ویژه استقلال قضات و وکلا، میخواهیم به مستندسازی و پیگیری موارد مربوط به وکلایی که بازداشت، تحت تعقیب یا به هر نحو دیگر هدف قرار گرفتهاند ادامه دهند و در چارچوب مأموریتهای خود، از جمله از طریق مکاتبات رسمی، گزارشهای عمومی و سایر اقدامات مقتضی، اقدام کنند.
ما در کنار وکلای ایران میایستیم که با وجود خطرات جدی شخصی، همچنان از حقوق بنیادین و تمامیت نظام عدالت در برابر سرکوب دفاع میکنند.
| امضاکنندگان از جامعه حقوقی در سراسر جهان: | |
| سازمانهای حقوقی | |
| The Centre for Supporters of Human Rights (CSHR) | International Bar Association’s Human Rights Institute (IBAHRI) |
| International Observatory of Lawyers at Risk (OIAD) | Alliance for Lawyers at Risk |
| The Common Good Foundation, Inc | Federation of European Bar Associations (FBE) |
| International Association of People’s Lawyers Monitoring Committee on Attacks on Lawyers | Lawyers for Lawyers |
| Asociación Profesional de la Abogacía Saharaui en España (APRASE) | Lawyers’ Rights Watch Canada |
| Consiglio Dell’Ordine Degli Avvocati Di Torino | Consiglio Dell’Ordine Degli Avvocati Di Padova |
| Jurists’ Council for a Democratic Iran | Ordre des avocats de Genève (Geneva Bar Association) |
| Deutscher Anwaltverein (DAV) – German Bar Association | Milan Bar Association |
| Comitato Pari Opportunità dell’Ordine degli Avvocati di Milano | Consiglio Dell’Ordine Degli Avvocati Di Patti |
| Ordine degli Avvocati di Brescia | Tax & Legem, SLP |
| 1Kalameh | |
| اسامی وکلا و فعالان حرفهای حقوقی | |
| Nina Ogilvie | Sara Lazzaroni |
| Afrooz Maghzi | Saeede Mokhtarzade |
| Saeed Dehghan | Grazia Quacquarelli |
| Sara Ghoreishi | Paola Cerullo |
| Tannaz Kolahchian | Emilio Midolo |
| Sina Yousefi | Lara Trifilo’ |
| Maryam Abedi | Domenico Polimeni |
| Nasrin Karimi | Federica Triboldi |
| Beate Bahnweg | Simone Seno |
| Ingrid Yeboah | Sonia Slucca |
| Roland Meister | Giuliano Rizzardi |
| Michael Plöse | Anna Bettini |
| Anja Lederer | Qader Qolizadeh |
| Nadija Samour | Natalia Rubino |
| Patricia Fernandez Vicens | Masoud Ebrahimian |
| Lukas Theune | Leonardo Boifava |
| José Ramón Juez Cabañes | Mahdokht Damghanpour |
| Robert Grabosch | Neda Akbari |
| Alejandro Villaluenga Garrido | Rocco Greco |
| Simon Rollason | Francesco Pasini Inverardi |
| Marta Herrero de Pablo | Aurora d’Agostino |
| Carmen Lamarca | Remo Klinger |
| Tony Fisher | Claudia Calubini |
| Christina Blacklaws | Luciano Eusebi |
| Germán Javier Laverde | Alessandro Magoni |
| Carmen Sanchez Vidanes | Lorenzo Milanesi |
| Nieves Sanz Álvarez | Barbara Porta |
| Melanie Johanna Schweizer | Diana M. Davidson |
| Nadine Essmat | Michele Lombardi |
| Alexandra Falla | Mauro Tosoni |
| Flora Marrero Ramos | Agnese Usai |
| Jose Manuel Paredes | Giampaolo Cassio |
| David Fraser Sutherland | Emanuela Balzarini |
| Faustino Barriguín Fernández | Hossein Raeesi |
| Armen Harutyunyan | Marco Fiaccavento |
| Begoña López | Roberto Lancellotti |
| Sara Chandler KC | Andrea Ghirardelli |
| Shokoufeh Najafi | Anita Bettoni |
| Mahtab Kian | Marco Rigoni |
| Jonathan Andrew | Laura Radici |
| Stuart Russell | Paolo Vivaldini |
| Kiarash Houshmand | Stefania Amato |
| Ida Esfandiari | Vincenzo Farina |
| Sidi Talebbuia | Maria Elena |
| Leila Alikarami | Federica Mor |
| Sandra P. Gonzalez A. | Annalisa Zordan |
| Estrella del Valle Calzada | Elvio Mori |
| Fahime Naqib | Sara Squassina |
| Carmen Ordóñez Montellano | Maria Teresa Tomasoni |
| Karl Mattias Bergsten | Vittorio Arena |
| Sanya Karakas | Alessandra Onofri |
| Pierrick Clément | Stefano Formenti |
| Alexis Anagnostakis | Alessia Zilio |
| Camilla Prunas Tola | Claudia Brioni |
| Rebecca Onezime | Monica Baresi |
| Carlos Lema Añón | Martino Pelizzari |
| Joey Doyle | Romano Manfredi |
| Leonardo Arnau | Alessandro Macca |
| Cristina Almeida | Andrea Abeni |
| Pavel Chikov | Afshin Afari |
| Marie-Aimée Peyron | Francesco Pizzuto |
| Joshua Lam | Vanina Zaru |
| Elodie Mulon | Giovanni Michelon |
| Thierry Aballea | Turella Svetlana |
| Pia Hundal | Fabrizio Casetti |
| M. H. Fabiani | Rodolfo Bettiol |
| Ingrid Hönlinger | Margarete Mühl-Jäckel |
| Gontard Thierry | Shantha Dalugamage |
| Roques Laurence | Silvia C. Groppler |
| Gavin Magrath | Begoña Barrio |
| Aminata Niakate | Daniel Trajilovic |
| Monireh Afshar | Cesar Raul Sivo |
| Karouby Suganas | Louis-Georges Barret |
| Mariacarmela Ribecco | Adriana Vignoni |
| Jessica Lundgren | Robert Sabata Gripekoven |
| Detlev Heyder | Ceren Uysal |
| Armaghan Naghipour | Sven Krautschneider |
| Hélène Fontaine | Carola Rossato |
| Catherine Morris | Amir Vojdani |
| Hanna Bokhari | Águeda Teja |
| Paul Calarco | David Paterson |
| Margaret Stanier | Sebastian Cording |
| Robin Ford | Elham Abdollahi |
| Bill Holmes | Afshar Ja’fari |
| Gail Y. Davidson | Vahid Maleki |
| Grace Li Xiu Woo | Javad Mirzadeh |
| Susannah Roth | Somaye Kazemlou |
| Francesca Restifo | Andrey Ragulin |
| Sabine Leutheusser-Schnarrenberger | Antonino Galletti |
| Mani Mostofi | Shadi Safavi |