کمپین بینالمللی حقوق بشر در ایران با انتشار خبر تصویب تمدید حکم گزارشگر ویژه احمد شهید توسط شورای حقوق بشر سازمان ملل، اين تصميم را تحول مثبتی برای حقوق بشر در ایران دانست. به گزارش اين کمپین، رای گیری امروز بیانگر نگرانی مستمر جامعۀ بینالمللی در خصوص عدم بهبود وضعیت حقوق بشر از زمان تحلیف رییس جمهور حسن روحانی است.
شورای حقوق بشر با ۲۱ رای موافق، ۱۶ رای ممتنع و ۹ رای مخالف به قطعنامه ای رای داد که به موجب آن احمدشهید برای یک سال دیگر به گزارشگری در خصوص نقض حقوق بشر در ایران می پردازد.
هادی قائمی، مدیر کمپین گفت: “با تمدید این حکم، شورای حقوق بشر این پیام قوی را به دولت ایران میفرستد که تنها حرف کافی نیست. جهان نیازمند مشاهدۀ تغییرات واقعی و بامفهوم در وضعیت حقوق بشر ایران است.”
کشورهای آرژانتین، اتریش، برزیل، شیلی، کاستاریکا، جمهوری چک، استونیا، فرانسه، آلمان، ایرلند، ایتالیا، ژاپن، مکزیک، هلند، پرو، کره، رومانی، انگلیس و آمریکا از جمله رای دهندگان به قطعنامه بودند. کشورهای هند، اندونزی، پاکستان، روسیه، ویتنام، چین و کوبا نیز از جمله مخالفان قطعنامه بودند.
طی نشست فعلی شورای حقوق بشر، هم دبیرکل سازمان ملل بان کی مون و هم گزارشگرویژه احمد شهید گزارشات مستند خودرا در خصوص نقض مستمر حقوق بشر در ایران ارائه کردند و هیئت ایرانی پاسخ خود که پیشنویس آن توسط قوۀ قضاییۀ ایران تهیه شده بود را ارائه کرد اما برخلاف سالهای قبل این بارلحن پاسخ متعصبانه و تند تنظیم نشده بود.
دهها سازمان غیردولتی ایرانی، که بسیاری از آنها نزدیک به دولت هستند، در بیست و پنجمین نشست شورای حقوق بشر حضور داشتند. دو منبع جداگانه نزدیک به هیئت ایرانی به کمپین گفتند که در داخل ایران تقاضای فزایندهای برای به کار گیری نگرشی متفاوت توسط دولت ایران نسبت به گزارش شهید وجود دارد.
یک منبع نزدیک به هیئت ایرانی به کمپین گفت: “دولت ایران باید از حملات شخصی به گزارشگر در پاسخ به گزارشاتش دست بردارد. ما در مجموعۀ نهادهای حقوق بشری سازمان ملل به حاشیه رانده شدهایم و نگرش ایران نیز به بهبود وضع کمکی نکرده است.”
در واقع یکی از عواملی که به تمدید حکم گزارشگر ویژه کمک کردهاست عدم همکاری ایران با سازوکارهای حقوق بشری بوده است. برای مثال، از سال ۲۰۰۵ تا کنون هیچ مامور ویژۀ سازمان ملل متحد قادر نبوده از ایران بازدید کند چون دولت ایران باید از این ماموران ویژه دعوت به عمل میاورده و برای آنان ویزا صادر میکرده است.
اما امسال در ارتباطات ایران با گزارشگر ویژه تغییر مختصری به چشم میخورد. علیرغم حملات شخصیِ مقامات قوۀ قضاییۀ ایران علیه احمد شهید بنابر یافته های کمپین، ظرف شش ماه گذشته قوۀ قضاییه با گزارشگر ویژه ارتباط برقرار نموده است.
گزارشگر ویژه حتی با مقامات عالیرتبۀ قوۀ قضاییه و سفیر ایران در سازمان ملل متحد ملاقات و گفتگو کرده است. اما این ارتباطات منجر به صدور اجازۀ بازدید از کشور برای احمد شهید نشدهاست.
کمپین این تحولات مثبت در گشودن خطوط ارتباطی بین ایران و سازمان ملل را مورد توجه قرار میدهد و از دولت ایران میخواهد تا با گزارشگر ویژه و کلیۀ سازوکارهای سازمان ملل متحد همکاری کامل برقرار نماید.
هادی قائمی گفت: “ما از اینکه قوۀ قضاییۀ ایران بالاخره با گزارشگر ویژه آغاز به برقراری ارتباط کرده استقبال میکنیم اما این کافی نیست. عدم همکاری ایران با سازوکارهای سازمان ملل متحد بارزترین عامل وضعیت حقوق بشر وتمدید حکم آقای شهید است و بیانگر این نکته است که اعضای شورای حقوق بشر ضرورت شدید ادامۀ چنین گزارشاتی را درک میکنند.”