نرخ برابری دلار در سه ماه اول امسال ۸۴ درصد رشد داشته است. مرکز آمار نرخ تورم را کاهشی اعلام کرده اما قیمت برخی اقلام کالا اساسی و مواد غذایی بیش از دو برابر افزایش یافته است. دولت برای «صرفهجویی» در هزینههای ارزی، تخصیص ارز به واردات مواد غذایی را کاهش داده یا به صورت کامل حذف کرده است. احمد توکلی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در انتقاد از سیاستهای دولت گفت: به دلیل بالا رفتن قیمت ارز تمام مردم تحت تاثیر قرار گرفتهاند.
توکلی یکشنبه ۱۲ مرداد در یک برنامه رادیویی توزیع کالابرگ یا کوپن را «یک ضرورت برای تامین مایحتاج مردم» عنوان کرد و گفت: «به دلیل سیاستهای ارزی نادرست دولت، همه قیمتها با افزایش ارز، بالا کشیده می شود و بدلیل عدم حضور دولت، تمام بنگاههای اقتصادی در نقش قیمتگذار وارد عمل می شوند و در این شرایط مردم آبگوشت که هیچ، حتی نمیتوانند اشکنه بخورند».
او این وضعیت را نتیجه آنچه که «سیاستهای ارزی نادرست دولت» دانست و افزود: «مردم مشکل دارند، اگر به آنها غذا نرسانیم در آینده دچار معضل کودکان ضعیف خواهیم بود».
مصرف گوشت ۲۲ درصد خانوارها: یک بار در سال یا هیچ
همزمان با این اظهارات مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) نتایج نظرسنجی «بررسی سبد غذایی خانوارهای ایرانی» را منتشر کرد که نشان میداد تعداد خانوارهایی که در یک سال گذشته اصلا گوشت مصرف نکردهاند در مقایسه با خرداد ۱۳۹۸، ۳,۵ درصد افزایش یافته است.
نمودار مصرف گوشت قرمز، ماهی و مرغ خانوارها- منبع مرکز افکارسنجی دانشجویان (ایسپا)
قیمت گوشت قرمز در یکسال گذشته بیش از ۱۰۰ درصد افزایش داشته است. نرخ تورم این کالا در برخی ماههای سال ۹۸ به بالاتر از ۱۱۰ درصد رسیده و همین مسئله یکی از عمدهترین دلایل کاهش مصرف این کالا است.
اگرچه انتظار میرفت با کاهش مصرف گوشت قرمز به دلیل گرانی، استفاده از گوشت مرغ به عنوان کالای جایگزین بیشتر شود اما گزارش ایسپا نشان میدهد میزان مصرف گوشت مرغ در مقایسه با خرداد ۹۸ حدود ۱۲,۶ درصد به صورت مصرف هرروز یا چندروز در هفته در سبد غذایی خانوارها کمتر شده است. ۲۸,۴ درصد گفتهاند که چند روز در ماه، ۳,۷ درصد چندبار و ۱,۳ درصد اصلاً گوشت مرغ مصرف نکردهاند.
مصرف ماهی در خانوارها هم در مقایسه با خرداد یک سال قبل کاهش یافته است؛ ۲۴,۶ درصد پاسخگویان گفتهاند اصلاً در خانوادهشان ماهی مصرف نمیکنند. مصرف ۳۳ درصد خانوارها هم تنها چند روز در سال اعلام شده است.
حذف شیر از سفره ۸ درصد خانوارها
افزایش قیمت مواد لبنی در سالهای گذشته موجب هشدار کارشناسان و مسئولان دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت نسبت به کاهش شدید سرانه مصرف لبنیات شده بود. مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت و درمان از دولت خواسته بود برای حفظ قدرت خرید اقشار کمدرآمد یارانه شیر اختصاص بدهد. دولت اما بدون توجه به این هشدارها مجوز گرانی مواد لبنیات را صادر کرد.
نمودار مصرف شیر و لبنیات خانوارها- منبع: مرکز افکار سنجی دانشجویان (ایسپا)
نتیجه گرانی چند باره شیر و محصولات لبنی کاهش شدید مصرف لبنیات در خانوارها بوده است به گونهای که بر اساس نتایج این نظرسنجی شمار خانوارهایی که هر روز یا در هفته چندبار شیر مصرف کردند در فاصله خرداد ۱۳۹۸ تا خرداد امسال از ۷۸,۲ درصد به ۶۳,۶ درصد سقوط کرده است. فقط ۲۶,۲ درصد جامعه نمونه آماری گفتهاند که در یکسال گذشته هرروز شیر مصرف کردهاند.
مصرف ۳۷,۴ درصد در هفته چند روز و ۲۲,۵ درصد در ماه چند روز اعلام شده است. ۷,۹ درصد اما اصلا در طول سال شیر مصرف نکردهاند و ۶ درصد هم در طول سال فقط چند بار شیر مصرف کردهاند.
گزارش از: رادیو زمانه